Nguy hiểm rình rập từ căn bệnh 550 triệu người mắc: Biến chứng ở thận, mắt, tim, não

07/12/2021 12:07

Tiểu đường là bệnh rối loạn chuyển hóa có diễn tiến âm thầm và là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu với những biến chứng vô cùng nguy hiểm.

Để giải đáp những băn khoăn của độc giả về sự nguy hiểm của căn bệnh tiểu đường, chúng tôi tổ chức chương trình toạ đàm trực tuyến có tên gọi BIẾN CHỨNG TIỂU ĐƯỜNG phát sóng trên page Soha.vn và web Soha.vn.

Chuyên gia khách mời: BS Nguyễn Thị Thanh Hương – Phó trưởng khoa Nội tiết - Hô hấp, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.

Kính mới quý vị xem livestream:

Một số nội dung chính của livestream:

Hỏi: Thưa bác sĩ, tôi được biết đái tháo đường (ĐTĐ) là căn bệnh đang gia tăng ở Việt Nam và có tới 50% số người mắc ĐTĐ không biết mình bị bệnh. Vậy căn bệnh này là gì và có nguy hiểm thế nào đến sức khỏe ạ?

Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hương: Như các bạn đã biết đái tháo đường (ĐTĐ) là bệnh đang ngày càng gia tăng trên thế giới cũng như tại Việt Nam. Theo ước tính của liên đoàn ĐTĐ quốc tế thì đến năm 2021, toàn thế giới sẽ có khoảng 547 triệu người trưởng thành mắc ĐTĐ và ước tính là cứ 5 giây lại có 1 người mắc bệnh ĐTĐ. Vậy Đái tháo đường là gì? Như chúng ta đã biết thì đái tháo đường là bệnh rối loạn chuyển hóa gluxit mạn tính có đặc điểm là tăng đường máu mạn tính. 

Vậy nguyên nhân như thế nào? Như chúng ta đã biết tụy là một loại cơ quan sản xuất ra một loại hormone gọi là insulin và insulin có tác dụng chuyển hóa, giúp các tế bào cơ thể hấp thu đường trong máu và chuyển hóa thành năng lượng cho các hoạt động hàng ngày. Vì một lý do nào đó mà tuyến tụy của mình không sản xuất đủ insulin hoặc các tế bào trong cơ thể mình không sử dụng được insulin để hấp thu đường và do đó đường sẽ tăng dần, tích tụ dần trong máu và  gây tăng đường máu. Và chính tăng đường máu mạn tính sẽ làm phá hủy các cơ quan và từ đó gây ra các biến chứng của tiểu đường.

Hỏi: Bác sĩ có thể chia sẻ những dấu hiệu nhận biết căn bệnh tiểu đường không ạ?

Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hương: Rất không may là bệnh tiểu đường sẽ diễn tiến tiềm tàng qua nhiều năm, nhiều tháng trước khi mà mình được chẩn đoán là bị đái tháo đường. Ở những giai đoạn đầu, bệnh nhân thường không có các triệu chứng gì hết. Nếu muốn phát hiện sớm thì chỉ có cách là đi kiểm tra sức khỏe định kỳ, xét nghiệm máu và thấy đường máu tăng. 

Còn ở giai đoạn muộn hơn, khi đường máu tăng cao, chúng ta có thể có các triệu chứng của tăng đường máu, ví dụ như bệnh nhân có thể thấy mệt mỏi nhiều, thấy sụt cân, khát nước, đi tiểu nhiều, uống nước nhiều và có thể có các triệu chứng của những biến chứng. 

Ví dụ như bệnh nhân đến khám khi thấy bị tê bì tay chân, mắt nhìn mờ, vết thương lâu liền và bác sĩ khi kiểm tra đường máu thì phát hiện ra tiểu đường. Vì vậy nếu bạn muốn phát hiện sớm thì nên đi khám định kỳ để có thể phát hiện được bệnh sớm hơn.

TIN LIÊN QUAN

Dấu hiệu ở mắt cảnh báo tiểu đường: Không phát hiện sớm có thể mù lòa

Dấu hiệu ở chân cảnh báo bạn đang mắc tiểu đường mà không biết

Hỏi: Dân gian thường bày cách xem kiến có bu vào nước tiểu mình hay không để phát hiện mình có bị mắc căn bệnh đái tháo đường hay không. Vậy theo bác sĩ cách này có đúng không ạ?

Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hương: Thực ra thì có rất nhiều người đến khám và nói rằng tôi thấy có kiến bu vào nước tiểu, và tôi nghĩ là mình bị tiểu đường và tôi muốn kiểm tra xem mình có bị tiểu đường hay không. Nhưng thực ra kiến bu trong nước tiểu có nhiều nguyên nhân chứ không chỉ là mỗi tăng đường máu. 

Một số nguyên nhân có thể khiến kiến bu trong nước tiểu, ví dụ như là tiểu đường cũng là một nguyên nhân vì khi đường máu tăng cao sẽ khiến tăng bài tiết đường qua nước tiểu và khi nước tiểu có đường sẽ khiến kiến bu vào. Nguyên nhân thứ 2, có thể là đường máu của bạn không cao tuy nhiên ngưỡng hấp thu đường máu ở nước tiểu nó bị giảm, bị tổn thương. Hoặc trong một số trường hợp nhiễm khuẩn đường tiết niệu, trong nước tiểu có những chất như hồng cầu, bạch cầu, đạm niệu thì cũng có thể khiến kiến bu trong nước tiểu. Vì vậy hiện nay người ta không sử dụng đường trong nước tiểu hoặc các dấu hiệu trong nước tiểu để chẩn đoán tiểu đường nữa.

Hỏi: Vừa nãy bác sĩ có đề cập đến sự nguy hiểm của những biến chứng của bệnh đái tháo đường. Bác sĩ có thể nêu rõ hơn những biến chứng này là gì không ạ?

Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hương: Thực ra bệnh tiểu đường có rất nhiều biến chứng. Chúng ta có thể gặp biến chứng của tiểu đường ở rất nhiều các cơ quan khác nhau. Ví dụ ở tim thì có nhồi máu cơ tim, suy tim, mạch vành. Ở mắt có đục thủy tinh thể, bệnh võng mạc do tiểu đường. Ở não thì có tai biến mạch não, những sa sút trí tuệ do tiểu đường. Ở thận chúng ta có biến chứng thận từ những mức độ nhẹ cho đến những mức độ nặng hơn ví dụ như suy thận giai đoạn cuối phải lọc máu, phải ghép thận và những biến chứng về thần kinh. 

Những người bị bệnh tiểu đường rất hay gặp các tình trạng nhiễm trùng, nhiễm trùng ở da, nhiễm trùng ở phổi, nhiễm nấm và rất nhiều biến chứng khác. Những biến chứng về mạch máu như tắc mạch dẫn đến phải cắt cụt chi, biến chứng về bàn chân tiểu đường.

Tóm lại, người bệnh tiểu đường rất dễ gặp các biến chứng và các biến chứng này ảnh hưởng rất nhiều tới cuộc sống của họ. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời thì có thể nguy hiểm cả tới tính mạng.

Hỏi: Vậy thì trong những biến chứng mà bác sĩ vừa kể thì theo bác sĩ biến chứng nào là biến chứng nguy hiểm nhất? Và làm thế nào để người bệnh có thể phòng tránh những biến chứng nguy hiểm đó?

Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hương: Trong các biến chứng về tiểu đường thì theo tôi biến chứng về tim mạch là biến chứng rất là nguy hiểm. Theo thống kê có tới 70-80% bệnh nhân mắc bệnh đái tháo đường sẽ phát triển các biến chứng về tim mạch và biến chứng về tim mạch và nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở những bệnh nhân tiểu đường. Các bệnh nhân tiểu đường có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao từ 2 – 4 lần so với những người không bị tiểu đường. Và các biến chứng tim mạch ảnh hưởng rất đáng kể tới chất lượng sống của người dân.

Hỏi: Thưa bác sĩ, người ta hay nói tới biến chứng bàn chân ở bệnh nhân tiểu đường. Theo tôi được biết theo thống kê thì cứ 30 giây lại có một bệnh nhân tiểu đường phải cắt chân. Vậy đây có phải là biến chứng phổ biến nhất của căn bệnh tiểu đường không và làm thế nào để phòng tránh được biến chứng này?

Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hương: Biến chứng về bàn chân là biến chứng rất thường gặp ở bệnh nhân đái tháo đường. Có tới 60-70% bệnh nhân đái tháo đường có biến chứng về thần kinh ngoại vi hoặc giảm cảm giác ở bàn chân. Và trong số những người này thì sẽ có khoảng 20% phát triển thành vết loét và trên 50% sẽ tiến triển thành những nhiễm trùng cần phải nhập viện và sẽ có thể phải cắt cụt chi. 

Biến chứng bàn chân đái tháo đường là nguyên nhân hàng đầu gây cắt cụt chi ở bệnh nhân đái tháo đường. Người ta thấy tỷ lệ cắt cụt chi ở những bệnh nhân đái tháo đường cao từ 10 – 20 lần so với những người không bị ĐTĐ. Và đây là một biến chứng không chỉ ảnh hưởng tới mặt thể chất, tinh thần mà còn là một gánh nặng chăm sóc, kinh tế lâu dài cho toàn xã hội cũng như cho gia đình người bệnh.

Để dự phòng những biến chứng bàn chân tiểu đường thì bên cạnh việc kiểm soát đường huyết cần phải kiểm soát các yếu tố nguy cơ như huyết áp, mỡ máu, chế độ ăn, cân nặng.

Chăm sóc bàn chân ĐTĐ cũng là một yếu tố quan trọng trong việc dự phòng các biến chứng bàn chân ĐTĐ. Bệnh nhân ĐTĐ cần phải được hướng dẫn cách chăm sóc bàn chân, cách vệ sinh, kiểm tra bàn chân hàng ngày. Những trường hợp có móng quặp hoặc vết chai chân thì bệnh nhân tuyệt đối không được tự cắt mà tới các phòng khám chuyên khoa để tránh bị nhiễm trùng bàn chân và phải nhập viện rồi cắt cụt chi. Theo khuyến cáo của Hiệp hội ĐTĐ thì với những trường hợp bệnh nhân ĐTĐ thì ít nhất 1 năm 1 lần bệnh nhân cần đi khám, đánh giá toàn diện về bàn chân để phát hiện các yếu tố nguy cơ gây loét và phải cắt cụt chi.

Với những trường hợp đã có tổn thương bàn chân cần phải có chế độ chăm sóc đặc biệt, hoặc bệnh nhân cần phải đi một loại giày dép đặc biệt và cần thăm khám bàn chân mỗi một lần đi khám bác sĩ.

Hỏi: Có thể biết được những người nào dễ mắc bệnh đái tháo đường hơn những người khác không?

Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hương: Xã hội ngày càng phát triển, mọi người có điều kiện về chăm sóc sức khỏe hơn. Vì thế chúng ta cần sàng lọc sớm những người có yếu tố nguy cơ mắc bệnh tiểu đường để từ đó phát hiện sớm bệnh tiểu đường. 

Những người có yếu tố nguy cơ là những người trên 45 tuổi, những người thừa cân, béo phì, những người có tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đặc biệt là những người có tiền sử gia đình như bố mẹ, anh chị em ruột bị mắc đái tháo đường hoặc những phụ nữ có tiền sử mắc đái tháo đường trong thời kỳ mang thai, những người mắc hội chứng buồng trứng đa nang, những phụ nữ có tiền sử sinh con to, ví dụ sinh con trên 4 cân. Những người đó là những người có yếu tố nguy cơ cao và cần khám sàng lọc bệnh tiểu đường.

Hỏi: Vậy nếu không may mắc căn bệnh này thì cần điều trị ra sao? Có thể sử dụng thuốc Đông y để điều trị bệnh đái tháo đường không ạ?

Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hương: Nhiều bệnh nhân khi đi khám bệnh khi được chẩn đoán bệnh tiểu đường thương rất lo lắng. Nhưng chúng tôi thường tư vấn hiện tại chưa có phương pháp điều trị triệt để để chữa khỏi được bệnh tiểu đường nhưng có thể chung sống hòa bình với bệnh tiểu đường bằng cách thay đổi chế độ ăn, có chế độ tập luyện thể dục, nếu cần thiết có thể sử dụng thuốc nhưng không phải với mục tiêu để điều trị khỏi mà là để đưa mức đường máu về mức bình thường nhất để hạn chế những biến chứng. Do đó bệnh nhân có thể hoàn toàn chung sống hòa bình với bệnh tiểu đường.

Hiện tại chưa có tài liệu chính thức nào chứng minh thuốc Đông y có thể chữa được khỏi bệnh tiểu đường. Tuy nhiên có một số vị thuốc đông y có thể hỗ trợ điều trị tiểu đường ví dụ như dây thìa canh, mướp đắng. Những vị thuốc này không thể chữa khỏi nhưng có thể hỗ trợ trong điều trị. Tuy nhiên, kể cả sử dụng thuốc đông y thì bạn cũng cần phải đi khám bác sĩ thường xuyên, đi kiểm tra máu thường xuyên để có thể biết được tình trạng bệnh của mình đang ở mức độ nào và được bác sĩ tư vấn cụ thể về chế độ sinh hoạt, chế độ ăn, các chế độ điều trị đặc biệt đối với từng bệnh nhân.

Hỏi: Bác sĩ có nhắc tới các chế độ sinh hoạt, chế độ ăn uống của người mắc bệnh tiểu đường. Vậy bác sĩ có thể nói rõ hơn họ nên ăn uống ra sao, tập luyện như thế nào và có phải kiêng khem nhiều thứ không ạ?

Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hương: Không có một chế độ sinh hoạt chung hết cho tất cả bệnh nhân tiểu đường. Mỗi một bệnh nhân lại có một chế độ ăn và sinh hoạt phù hợp với tình trạng bệnh của mình. Có 3 phương pháp điều trị bệnh tiểu đường, một là dùng thuốc, hai là chế độ ăn và 3 là tập luyện. Ba phương pháp này đều quan trọng như nhau và đều hỗ trợ nhau trong việc kiểm soát đường máu, kiểm soát bệnh tiểu đường. Về chế độ ăn phải đảm bảo đủ chất dinh dưỡng, tránh bị hạ đường máu sau bữa ăn và cũng tránh tăng đường máu nhiều sau khi ăn, đảm bảo năng lượng cho hoạt động hàng ngày và duy trì cân nặng ở mức độ lý tưởng.

Về nguyên tắc cụ thể, các bệnh nhân tiểu đường nên tránh ăn những loại thực phẩm có chỉ số đường huyết cao ví dụ như là đường mía, mật ong, các loại bánh kẹo, hoa quả ngọt nhiều, các loại nước ép trái cây hoặc hoa quả sấy khô. Nên sử dụng những loại thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp hoặc trái cây nguyên trái, ngũ cốc nguyên hạt sẽ giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn.

Về đạm, người tiểu đường nên duy trì cung cấp 1 – 1,5g/kg cân nặng/ngày với những người chưa có biến chứng thận, với những người có biến chứng thận nên duy trì cung cấp từ 0,8 – 1,2g/kg cân nặng/ngày.

Về muối, không nên ăn quá nhiều muối, hàng ngày chỉ nên sử dụng dưới 5g muối.

Phải cân bằng các loại thực phẩm khác như rượu vang không nên quá 200ml/ngày, bia không quá 300ml/ngày.

Bên cạnh việc ăn uống, cần chú ý chế độ tập luyện, tập thể dục vì tập luyện không chỉ giúp kiểm soát đường huyết mà còn giúp tránh tình trạng kháng insulin trong cơ thể. Người tiểu đường nên duy trì 30 phút tập luyện mỗi ngày và nên áp dụng các bài tập có cường độ trung bình như did bộ, đạp xe.

Với những trường hợp muốn áp dụng các biện pháp tập luyện cường độ nặng cần khám sàng lọc và xin tư vấn của bác sĩ để chọn lựa biện pháp phù hợp với bản thân mình. Ví dụ những trường hợp tăng võng mạc tăng sinh không nên tập thể dục cường độ mạnh. Hoặc những trường hợp đường máu đang tăng quá cao hoặc giảm quá thấp cũng nên tránh tập thể dục trong những giai đoạn đó.

Hỏi: Những bệnh nhân tiểu đường thường lo lắng bệnh sẽ ảnh hưởng tới tuổi thọ và chất lượng sống của mình. Vậy làm thế nào để có thể chung sống hòa bình với căn bệnh này suốt đời?

Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hương: Một nghiên cứu được thực hiện ở Mỹ trên 20.000 bệnh nhân ĐTĐ từ năm 1998 – 2012, tuổi thọ trung bình của người ĐTĐ giảm 6 năm so với người không bị ĐTĐ. Những người mắc bệnh ĐTĐ có kèm biến chứng về tim, tuổi thọ sẽ giảm 12 năm hoặc có biến chứng về não thì tuổi thọ trung bình có thể giảm 15 năm. Vì vậy, muốn chung sống hòa bình, lâu dài với bệnh ĐTĐ chúng ta cần chú ý: Khi đã phát hiện bệnh cần duy trì chế độ điều trị, kiểm soát đường máu, kiểm soát các yếu tố nguy cơ về tim mạch như là bỏ thuốc lá, kiểm soát huyết áp, mỡ máu, duy trì chế độ ăn khoa học và tập luyện hàng ngày theo như những hướng dẫn của bác sĩ điều trị.

Bác sĩ trả lời câu hỏi độc giả:

Hỏi: Kinh nghiệm dân gian có nói uống nước mướp đắng chữa tiểu đường có đúng không? Người nhà tôi uống mướp đắng đường huyết có giảm nhưng bị sụt cân. Như vậy có nên uống tiếp không ạ?

Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hương: Theo đông y, mướp đắng có tác dụng trong việc hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Tuy nhiên muốn xem có hiệu quả hay không phải kiểm tra ngoài việc rối loạn đường huyết người nhà có mắc các bệnh lý kèm theo hay không. Nếu bạn nói kiểm soát tốt đường huyết thì sụt cân ở đây có thể không phải do tiểu đường, bạn phải đánh giá thêm các bệnh lý kèm theo khác, xem có nguyên nhân khác gây sụt cân hay không, xem người nhà mình có thể ăn kiêng quá cũng có thể gây sụt cân. Vì vậy cần đưa người nhà tới gặp bác sĩ để khám để được đánh giá và kiểm tra kỹ hơn về tình trạng bệnh.

Hỏi: Gia đình tôi có bố mẹ đều bị tiểu đường. Tôi sinh năm 1979, có tiền sử sinh con 3,9 cân và 4 cân thì có nguy cơ tiểu đường như thế nào và làm sao để dự phòng?

Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hương: Bạn có nguy cơ về tiểu đường. Bạn có bố mẹ mắc tiểu đường và bạn có tiền sử sinh con to. Để hạn chế, ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh tiểu đường thì bạn nên duy trì cân nặng ở mức độ lý tưởng, có chế độ ăn hạn chế đồ ngọt như kẹo bánh, tập thể dục hàng ngày và cũng nên khám sức khỏe và đường máu để phát hiện sớm tiểu đường.

Hỏi: Tôi đang mang thai và được chẩn đoán bị tiểu đường thai kỳ. Trong trường hợp này nguy cơ bị tiểu đường sau khi sinh có cao không và cần làm gì để phòng ngừa?

Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hương:  Hiện tại bạn đang mang thai và bạn được chẩn đoán là mắc tiểu đường thai kỳ. Vậy thì chắc là bạn đã được các bác sĩ tư vấn về chế độ sinh hoạt, theo dõi đường máu trong quá trình mang thai. Còn về nguy cơ có thể mắc tiểu đường sau khi sinh con hay không thì có 3 khả năng: một là đường máu sẽ trở về bình thường, 2 là có rối loạn đường máu sau khi sinh nhưng chưa thành tiểu đường và 3 là thực sự mắc tiểu đường. Tùy vào từng trường hợp cụ thể và sau khi sinh bạn vẫn nên theo dõi đường máu và duy trì chế độ ăn uống, sinh hoạt để hạn chế nguy cơ phát triển thành bệnh tiểu đường.

Hỏi: Mẹ tôi bị tiểu đường nên kiêng hầu hết các loại hoa quả ngọt mà bà cho là nhiều đường như chuối, mít và xoài. Xin hỏi bác sĩ những loại hoa quả này có hại cho bệnh nhân tiểu đường thật không? Nếu có thì bệnh nhân tiểu đường nên ăn những loại hoa quả nào?

Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hương: Những loại hoa quả ngọt kể trên có chỉ số đường huyết cao. Nhưng kiêng hoàn toàn là không đúng. Bạn có thể ăn nhưng với số lượng ít. Ví dụ như trước đây ăn 10 thì bây giờ có thể ăn 2 - 3 và nên chia đều ra thành nhiều bữa, không nên ăn tập trung vào một bữa sẽ giúp kiểm soát đường máu tốt hơn. Còn các bệnh nhân tiểu đường được khuyến cáo nên ăn những loại hoa quả ít ngọt hơn như bưởi, ổi hoặc thanh long trắng. Đó là những hoa quả có chỉ số đường huyết thấp hơn.

Hỏi: Em trai tôi lúc trẻ thì hoàn toàn bình thường nhưng gần 40 tuổi đi khám thì phát hiện bị bệnh tiểu đường. Bác sĩ khuyên nên hạn chế rượu bia nhưng do tính chất công việc nên vẫn thỉnh thoảng phải uống rượu. Xin bác sĩ cho lời khuyên là trường hợp này có cần kiêng tuyệt đối rượu bia không ạ? Và nếu không thể tránh được thì có cách nào có thể hạn chế tác hại của việc uống rượu bia không thưa bác sĩ?

Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hương: Không chỉ với người bệnh tiểu đường mà rượu bia còn có nhiều tác hại trong những căn bệnh khác. Theo khuyến cáo, việc sử dụng rượu bia nên theo một ngưỡng cho phép, ví dụ một ngày chỉ nên uống 1 lon bia 300ml hoặc rượu vang là 200ml. Rượu bia không chỉ gây tác động xấu cho người bệnh tiểu đường mà còn có nhiều tác dụng phụ khác trên gan và tim mạch. Vì vậy, ở trường hợp của người nhà bạn, nên khuyến cáo duy trì lượng rượu bia vừa phải, sử dụng trong giới hạn cho phép và tuyệt đối không lạm dụng rượu bia.

Hỏi: Dì tôi bị đái tháo đường nặng nhưng lại ở một mình. Nhiều lần dì bị co giật về đêm rất nguy hiểm. Có nhiều lần mẹ tôi không gọi được cho dì, chạy sang nhà cách 4km và may đưa đi viện kịp thời. Bác sĩ có thể cho biết cách giúp dì tôi ổn định sức khỏe, tránh được những trường hợp xấu như trên không ạ?

Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Hương: Có thể dì bạn bị những cơn hạ đường huyết về đêm. Và trong trường hợp này nên tái khám bác sĩ chuyên khoa và bác sĩ sẽ xem mức độ kiểm soát đường huyết hiện tại để từ đó có những tư vấn, điều chỉnh những thuốc có ít nguy cơ gây hại đường huyết hơn. Hoặc trong những giai đoạn có những cơn co giật ấy thì nên thử đường máu để xem là đường máu ở thời điểm đấy có thật sự gây ra tình trạng co giật đó hay không hay là do nguyên nhân khác. 

Nếu co giật do hạ đường huyết thì bác sĩ sẽ điều chỉnh liều lượng thuốc cho phù hợp với tình trạng sức khỏe của dì bạn. Còn trong trường hợp co giật do nguyên nhân khác thì các bác sĩ làm thêm các chẩn đoán như chụp MRI sọ, điện não để loại trừ những trường hợp co giật do động kinh.

Nguy hiểm rình rập từ căn bệnh 550 triệu người mắc: Biến chứng ở thận, mắt, tim, não - Ảnh 3.

Bạn đang đọc bài viết "Nguy hiểm rình rập từ căn bệnh 550 triệu người mắc: Biến chứng ở thận, mắt, tim, não" tại chuyên mục SỨC KHOẺ. Mọi thông tin chi tiết xin liên hệ số hotline: 0921176153 hoặc gửi email về địa chỉ: bbtsaigonmoi24h@gmail.com